DIY: een tuinkas

Onze tuin is een verhaal apart. Toen we in 2023 een groot weiland kochten van 2500 m2 zijn al begonnen met het aanleggen van de tuin. Terwijl de bestemming van het land nog agrarisch was en er nog geen schep de grond is was gegaan van/voor ons woonhuis. Nu, in 2026, hebben we een prachtig stuk grond. We hebben al een lange tijd een grote moestuin en willen graag een tuinkas hebben. Om tomaten, komkommers, sla, meloenen en pepers te kweken. Lea kijkt al tijden rond en online komen we steen dezelfde modellen tegen: aluminium frames met of glazen dak en ramen of van polycarbonaat. Maar als je een ‘goede’ afmeting kas wil hebben waar je ook in kan staan zonder je hoofd te stoten, komt je al gauw uit op 3000 euro. Dus beslissen we om er zelf eentje te maken. Een houten frame, want van hout kan ik ver maken, en eentje met een model dat we leuk vinden. In dit blog neem ik je hierin mee. 

Wat heb je nodig?

Materialen

• Geïmpregneerde regels (20x 360×6,8×4,5)
• Een enkele deur (marktplaats)
• Schroeven van 100, 80, 50 en 30
• Houtlijm
• Polycarbonaat golfplaten (trapezium, 4x 300×1024)
• Geïmpregneerde rabatdelen (16x 360x14x2)
• Potten witte verf (8x 750ml 8,-)

Machines

• Afkortzaag
• Tafelzaag (optioneel, wel handig)
• Decoupeerzaag
• Accuboormachine
• Slagschroevendraaier (de must)
• Multitool met rond zaagblad

Kosten

• Geïmpregneerde regels: 120 euro
• Rabatdelen: 150 euro
• Golfplaten: 320 euro
• Schroeven: 50 euro
• Glas: 85 euro
• Raamhouders: 25 euro
• Opsluitbandjes: 20 euro
• Tegels: 100 euro
• Witte verf: 25 euro

Stap 1: je ontwerp bepalen! 

Er zijn kassen in vele soorten en maten. Het is belangrijk welk ‘model’ je gaat maken. Op Pinterest is heel veel te vinden en kun je eens goed rondkijken wat je mooi vindt en wat ook niet. Wij kiezen er voor een kas te maken van een dikke 3,5 meter lang en 2 meter breed. Met een spits dak. We kopen via marktplaats een enkele binnendeur zonder kozijn en dat bepaalt al een deel van ons ontwerp. Op een zonnige, maar koude zondagmorgen pikken we die op. Voor 25 euro.

Stap 2: frames voor- en achterkant

Hornbach. Hout. Geïmpregneerde regels. 360 lang, 6,8 breed en 4,5 dik. Ik koop er 20 en dat is wat ik denk nodig te hebben voor het gehele frame. Zowel de voorkant, achterkant, beide zijkanten als dak. Al twijfel ik nog of ik de dakspanten ook van dezelfde tegels maak – ik wil die eigenlijk wat robuuster hebben. Maar goed, dat komt later wel. 

De voorkant is belangrijk en de deur heeft de bepalende maat. Ik leg de deur plat op het gras en meet de lengte van de balken eromheen, waarvan ik het kozijn ga maken. Als speling hou ik 5mm aan alle kanten aan. Afmeten, zagen, schroeven. Ik kies ervoor naast de deur twee ramen te maken van elk 50 centimeter breed. De schuinte van het dak start iets lager dan de bovenkant van het kozijn. De voor- en achterkant maak ik identiek. 

Stap 3: frames zijkanten maken

De frames voor de zijkanten zijn rechthoekig en vrij gemakkelijk te maken. Ik kies ervoor drie delen erin te maken, wat betekent dat er straks drie ramen in komen. Ik kijk online naar een gangbare maat polycarbonaat plaat en zie dat je die in de regel op 100 cm krijgt. Ik hou daarin per onderdeel 102 centimeter aan, meet af en zaag de balken op maat. Ook hier loopt er aan de onderkant een dwarsbalk mee waar de ‘lambrisering’ straks tegenaan komt. De frames maak ik in de avonduren van januari – het is koud en donker. Om een idee te krijgen hoe het huisje uit gaat zien, schroef ik de zijkanten tijdelijk vast aan de voor- en achterkant.

Stap 4: grondwerk

Onze kas wordt het middelpunt van de moestuin. Die hebben we vorig jaar qua oppervlakte al uitbreid en we maken plaats voor de kas – letterlijk in het midden. Meet de lengte en breedte op en zorg dat de grond op de plek waar je hem gaat plaatsen, gelijk wordt gemaakt. Bij ons liggen er houtsnippers dus die halen we weg. Ik ga het dit keer niet moeilijk maken. In feite denk ik er over om opsluitbandkes te stellen op precies de plek waar het geraamte staat, maar ik beslis dat niet te doen. De grond in de moestuin is vast en ik leg rondom simpel opsluitbanden op de platte kant op de grond. Ze zijn dus niet ‘gesteld’ maar zorg wel dat ze waterpas liggen. Hup: bouw nu het frame op en zet het goed vast met schroeven. Het is handig om dit met z’n tweeën te doen. Per keer goed kijken of de boel waterpas staat, corrigeren al nodig en anders: door.

Stap 5: dakspanten en nok

De dakspanten mogen van mij dikke zijn dan de regels die ik heb gekocht. Dus… maak ik ze zelf. Voor de houten schuur heb ik een lading geïmpregneerde rabatdelen gekocht vorig jaar die ik niet voor de schuur heb gebruikt (maar voor vanalles en nog wat). Die komen van pas. Maar voordat je de spanten maak, is het handigste eerst de nok te plaatsen. Ik zaag twee balken op 60cm af en plaats die in het midden van het kozijn recht omhoog. Daar bovenop plaats ik een dubbele balk en die vormt de nok.

Dan is het tijd voor de spanten. Ik zaag de groef en tand van de rabatdelen af met de tafelzaag. Gebruik een oud stuk hout om te moeten hoe lang de spanten moeten worden. Je bevestigt ze namelijk aan de bok en schroeft ze op de bovenkant van het frame vast. Die maat vormt je langste deel van de spanten en zaag er hoeken aan van 45 graden (of iets kleiner, even proberen). Lijm tussen de twee planken, wat schroeven erin en dan bevestigen. In totaal maak je er acht. 

Stap 6: lambrisering

De onderste 50 centimeter van de kas timmer ik af met lange rabatdelen die ik nog heb liggen. Vier stuks hoog. In de avond maak ik er een mooie vensterbank op die iets uitsteekt naar de buitenkant. Hier komen straks de ramen op te leunen en dit geeft een mooi effect. Intussen schuurt Lea de goedkope deur voor de eerste keer wordt die in de grondverf gezet. Ook wordt de lambrisering en het kozijn voor de eerste keer in de grondverf gezet. We gaan voor de combinatie wit (frame en kozijn), hout (vensterbanken en dakspanten) en groen (deur). In combinatie met licht. 

Stap 7: golfplaten dak erop

Het is een keuze om of kunststof of glas te gebruiken voor het dak en de ramen. Wij kiezen voor polycarbonaat platen, maar dat verandert nog gedurende de rit. Bij de Hornbach halen we 4 grote platen trapezium golfplaten van ongeveer 1 meter breed bij 3 lang. Dat is een werkje voor de aanhanger. Eenmaal thuisgekomen snij ik ze doormidden. Eerst in het midden afplaktape plakken, dan met een stift de helft trekken en ik gebruik de multitool om ze doormidden te zagen: dat gaat heel goed. Ik begin met de eerste plaat aan de voorkant te leggen. Goed kijken, ruimer voorboren, hoekje eronder en dan vastzetten. En dan volgt de tweede plaat en zo verder. De platen aan de achterkant maak ik nog iets korter, zodat het hele dak er netjes bij ligt. Finito.

Stap 8: werkblad maken

Aan de linkerkant komt er een lang werkblad waar allemaal planten en zo op gaan staan. Ook handig als tafel om te stekken. Ik maak als eerste een paar schoren die ik op vier plaatsen monteer. Het blad maak ik van drie rabatdelen waarvan ik de laatste de groef met de zaagtafel er vanaf haal. De planken passen zo netjes in elkaar, wat stevig is en het ziet er mooi uit. Tenslotte zaag ik nog een lange plank van ongeveer 10 centimeter die ik blind tegen de kopse kant aan schroef. Zo krijgt de tafel/bank een net wat robuustere uitstraling. 

Stap 9: vloer erin

We wonen nu meer dan een jaar in ons nieuwe huis en waar er al zijn gestart met het aanleggen van onze tuin, is die nog steeds niet helemaal af. Zo moeten we nog de oprit aanleggen en ligt er nog niks op de grond onder onze grote eiken overkapping die aan het huis vast zit. De gecoate betontegels staan al een paar maanden te wachten om gelegd te worden, en in deze tweede week van februari komt dan eindelijk de stratenmaker langs om het terras te leggen. We hebben grijze tegels uitgekozen van 60 bij 60 en hebben er nog een paar over. Nu ligt er nog niks op de grond in onze kas, zijn er dus tegels over en nog een paar kruiwagens geel zand. Op een vrije, koude middag met eerste zin van het jaar pak ik me op, sleep een paar kruiwagens zand de kas in, tril die provisorisch aan en leg in een uurtje een mooie vloer van tegels. Daarna timmer ik van steigerplanken die we nog hebben liggen van de bouw van het huis een grote bak die we later vullen met aarde. Hier komen de tomaten, komkommers, watermeloenen en weet ik wat straks in te staan. 

Stap 10: glazen ramen plaatsen

Na wat uitzoekwerk en het nodige belwerk kiezen we ervoor om geen ramen van polycarbonaat te nemen, maar van glas. Dat blijft mooi en verkleurd niet door het zonlicht en er komen geen krassen op. Wat daar zeker in meespeelt is dat een glazen ruit van ongeveer 130×100 net geen 8 euro kost, waar polycarbonaat in totaliteit honderden euro’s zou kosten. Ik meet voor de zekerheid de binnenmaten van de kozijnen driedubbel op en bestel het klas bij een bedrijfje dat handelt in tuinkassen in Someren. Let wel op dat je van de binnenmaat van elk kozijn per kant 5mm afhaalt, in verband met het kunnen werken van het hout. In totaal bestel ik 10 ramen, waaronder 6 grote ramen van ongeveer 120×100, twee ramen aan de voorkant van 100×50 en dan nog vier kleinere waaronder het glas voor de zelfgemaakte kantelramen in het midden van onze kas. Van drie kleine pallets maak ik een zelfgemaakte glasbok die ik met spanbanden vastzet op de aanhanger. Dat werkt prima qua vervoer en daarna is het tijd het glas erin te zetten. Hiervoor heb ik per raam 8 glaslatten op maakt gezaagd – ik zet ze aan de buitenkant van het kozijn als eerste vast, dan aan de binnenkant twee plastic glasplaatjes, waar vervolgs het raam op rust. Eerst met een glaslat aan de bovenkant (binnen) vastzetten en daarna de andere drie latten er tegenaan. Let op met schroeven en gebruik zeker geen slagschroeverdraaier! De ramen zet ik er in zo’n twee uur in waarna ik nog wat extra latten zaag om een vlakverdeling aan te brengen in de vier grootste ramen. Dit ziet er net wat klassieker uit en zorgt voor stevigheid, want het glas is slechts een paar millimeter dik.