Categorie: Stof tot nadenken

What happened at the Chernobyl nucleair power plant

What happened at the Chernobyl nucleair power plant

Ongekend. Vorige week liep ik door Chernobyl, stond tientallen meters naast reactor 4 en heb gezworven door Prypjat. Vandaag heb ik de laatste aflevering gezien van de gelijknamige miniserie van HBO. Wat een prachtige serie en wat indrukwekkend als je daarvoor een bezoek hebt gebracht aan deze rampplek. Ik had niet gedacht dat ik me zo erg zou interesseren voor zo’n plek en gebeurtenis. Het heeft me best wel gegrepen moet ik zeggen. Het heeft er ook voor gezorgd dat ik wil begrijpen hoe een kernreactor werkt. En hoe die RBMK-1000 werkt die men in de Sovjet-Unie gebruikte. En hoe een ogenschijnlijke daling van het vermogen tot een kritisch laagtepunt, het indrukken van de ‘noodknop’ uiteindelijk heeft gezorgd voor een ongekende spuw in het vermogen. Tot zeker 10x het normale vermogen van de RBMK totdat deze uiteindelijk is geëxplodeerd.

Lees Meer Lees Meer

Een snelle inkijk in het boeddhisme

Een snelle inkijk in het boeddhisme

Ik heb me nooit erg in religies verdiept, maar toen ik een paar maanden terug in Nepal was, trok het boeddhisme en ook hindoeïsme wel mijn aandacht. Een paar weken terug heb ik het boek Sapiens gelezen, dat een mooie kijk geeft op de mens. Hier kwamen ook wat inzichten in de verschillende religies aan bod, waaronder het boeddhisme. Ik vond het interessant en heb gedurende mijn leestocht wat aantekeningen gemaakt.

Mensen jagen rijkdom en macht na, ze verwerven kennis en bezig, krijgen kinderen, bouwen huizen en paleizen. Maar de grap is, dat wat ze ook bereiken, verkrijgen en noem maar op, ze ook nooit écht tevreden zijn. Wie 1 euro heeft wil 2 euro’s. Wie een miljoen heeft wil twee miljoen. Wie een auto heeft, wil een grote, betere auto. Wie aan het werk is, wil hogerop komen en zich ontwikkelen. Ik zie het ook in mijn eigen carrière. Onze tijd zit boordevol ontwikkeling. Stilstand is achteruitgang. Je moet elke dag beter worden, beter zijn, nieuwe dingen proberen en noem maar op. Zelfs rijke en beroemde mensen zijn zelden tevreden. Ook zij worden geplaagd door onophoudelijke zorgen en bekommeringen. Ziektes, ouderdom, uitdagingen. Totdat de dood een einde maakt aan het mensenleven. Toch? Alles wat een mens vergaart, gaat dan in rook op. Het leven is een zinloze ratrace. Maar hoe ontkom je daaraan?

Lees Meer Lees Meer

Sint Jozefsheim in Schwalmtal – ook Kent School genoemd

Sint Jozefsheim in Schwalmtal – ook Kent School genoemd

De Kent School in Schwalmtal in Duitsland, wie kent het niet? Ik in elk geval niet tot een paar weken geleden, haha. Toen stond ik hier op een bewolkte zondagmorgen aan het hekwerk met prikkeldraad. De bordjes ‘keep out’, ’24/7 security’ en van allerhande andere kreten zorgden ervoor dat we maar niet het terrein op zijn gegaan. Wel een goed idee bleek achteraf, want de locatie wordt stevig bewaakt met camera’s en bewegingssensoren. Dus daarom maar een legale toer geregeld, waarbij je een flink aantal uren het terrein en de gebouwen mag afstruinen. De eigenaar stelt van tijd tot tijd het pand open voor fotograferen. En dat viel niet tegen! Het is een prachtige plek, die niet alleen een mooi, maar ook minder mooi verleden herbergt. De Kent School staat overigens ook bekend als Sint Jozefsheim en Waldniel Hostert. Die benamingen verraden een stukje van de geschiedenis door de jaren heen.

Lees Meer Lees Meer

Ait sapientem nulla re vera, sic quod sapiens cogitat?

Ait sapientem nulla re vera, sic quod sapiens cogitat?

Joe! Dit wordt een aardig lang, maar interessant artikel! De titel is overigens Latijns. Met dank aan Google Translate. Handig ding. Er staat (hoop ik): is de wijze mens echt zo wijs als hij denkt? Het begon eens lang, lang geleden met mijn interesse in wetenschap, evolutie, maar ook het begin van alles. Ofja, dat lange valt ook wel weer mee hoor. Techniek die we tegenwoordig inzetten en de ongekende snelheid waarmee we onszelf en ook vooral de technische gadgets die we gebruiken, ontwikkelen. Ik kan me nog herinneren dat we thuis ADSL kregen. Dat pokke-kreng van een bordeauxrode modem werkte vaak niet mee. Het lampje bleef niet branden! En het moest wel blijven branden, want anders was er geen internetverbinding. Twee jaar terug stond ik op de Galapagoseilanden en aanschouwde ik de pracht van de natuur. Ongerepte gebieden, wat hutjes langs een strand. Dieren die totaal niet schuw zijn en die ongevaarlijk zijn (of tenminste lijken) voor mensen. Hoe heeft de evolutie het zover gebracht? Hoe zijn de piramides gemaakt? Hoe zijn mensen zo slim geworden, zodat jij en ik niet alleen een onderbewustzijn hebben, maar ook een bewustzijn? Dat we dingen leren, ook al duurt dat relatief lang. Emoties die we kennen, omgang met anderen wat op veel verschillende manieren kan gebeuren. En ook gaat er vaker door mijn hoofd wat we in hemelsnaam allemaal met elkaar hebben gecreëerd. De continue ‘rush’ van het leven. Voor je het weet zit je er middenin terwijl je het niet eens doorhebt. Ook ik niet altijd. Het boek Sapiens stond al een tijdje in mijn kast. Totdat ik het er twee weken terug uit haalde en met veel plezier aan ben begonnen. Ik heb gedurende de leesrit (natuurlijk) wat – in mijn ogen – interessante dingen opgeschreven in mijn kladblok op de iPhone. Ook zo’n handigheidje tegenwoordig. Het wordt eens tijd dat tikken niet meer nodig is en er gewoon teksten digitaal tevoorschijn komen op basis van wat ik denk. Moet toch niet zo lang meer duren, toch?

Dus bij deze mijn groepje-6 boekenverslag van Sapiens. Auteur is Yuval Noah Harari: een Israelische historicus, filosoof en futuroloog. Ik denk een new-age beroemd persoon die waarschijnlijk met zijn theorieën nog wel het één en ander teweeg gaat brengen. Hier en daar zullen hieronder zeker wat teksten overeen komen met wat in zijn boek staat. Mocht meneer Harari dit lezen: het is niet mijn bedoeling plagiaat te plegen. Op zich wel een interessante hypothese om te onderzoeken of ik hier ongestraft teksten uit boeken kan plaatsen, zonder dat iemand dit doorheeft. De onderzoekendheid van de nieuwe mens zullen we maar zeggen.

Conclusie. Wat een te gek boek en wat een mooie inzichten. Wij ‘wijze mensen’ bestaan nu zo’n 70.000 jaar. We hebben onze primitieve voorouders uitgeroeid – die deden er niet zo toe – en staan bovenaan de voedselketen. Nog wel. Sindsdien hebben we niet zo’n mooie dingen gedaan. We hebben in onze eerste jaren als homo sapiens vooral gejaagd en verzameld. In de zogenaamde cognitieve revolutie hebben we – wat heet – complexe culturen hebben opgezet. Toen gingen we dieren en gewassen cultiveren. Jagen en verzamelen was zo ouderwets! Dat was een logische stap toch? Je hoeft immers niet meer achter dieren aan en planten zoeken in de bossen. Nee, we zetten die gewoon op een stuk grond van een paar vierkante meter. Grond genoeg. Deze agrarische revolutie was geboren en de stress deed z’n intree. Het mag namelijk niet te veel of te weinig regenen. En van huis weg gaan met van allerhande kostbaarheden in dat huis, zorgt ervoor dat je het misschien wel verliest. Het was toen zo’n 12.000 jaar geleden vanaf vandaag. Was dat vooruitgang? We zetten voet aan land waar nog geen mens is geweest en binnen no time hebben we vele diersoorten uitgeroeid. Onze biologie is wat we zijn, maar alle culturen, politieke stromingen, ideologieën hebben we zelf verzonnen. We leven in een imaginaire realiteit. Wel meerdere. Naast elkaar, door elkaar. Soms kunnen we de andere realiteit niet zien of luchten en dan branden we die plat. We gingen ver varen, handel bedrijven. Sommige Europeanen hebben de overzeese culturen vermorzeld. Andere, biologisch gelijke sapiens tot slaaf gebombardeerd. Ook wij Nederlanders. Daar waren we ‘goed’ in. Door voorop te lopen met techniek en wetenschap. Oorlogen voeren voor macht, geld en welvaart. De ene sterke wereldleider werd jaren later overrompeld door een land dat nog meer progressie had. Het gaat immers om evolutie en ontwikkeling. Van zorgen voor elkaar en echt samen leven zijn we gegaan naar een tijd waarin tegenwoordig vooral het individu voorop staat. Een 500 jaar zitten we nu in de zogenaamde wetenschappelijke revolutie. Grote denkers, oorlogen die om ras en aanzien gaan. Filosofen die de wereld verklaren. Nog niet zo lang geleden is dat allemaal gestart, maar wat gaat die vooruitgang ongekend snel! Liberaliteit is ‘doe wat je goed vindt’ en met het kapitalisme gaat het om geld verdienen en meer en meer. Nu staan we aan de vooravond van ons einde. Genetische modificatie van DNA die supermensen creëert. We hebben Hitler toch net de das om gedaan? Of hij zichzelf? Of we worden cyborgs die ook in die zin supermensen zijn. Of we gaan naar een compleet nieuwe mens-zijn toe. Eentje die ons als ‘wijze mensen’ gaat vervagen. Drink er nog maar eentje zou ik zeggen.

Lees Meer Lees Meer

Oh echt?

Oh echt?

De volgende passage las ik in het boek Sapiens. Het triggerde mij in elk geval enorm, los van wat ik er als Bart van vind.

Wij kunnen makkelijk accepteren dan de verdeling van mensen in hooggeplaatsten en gewone mensen een verzinsel is. Maar het idee dat alle mensen gelijkwaardig zijn is ook een mythe. Volgens de wetenschappelijke discipline die we biologie noemen zijn mensen niet ‘geschapen’, maar geëvolueerd. En ze zijn absoluut niet geëvolueerd als gelijken. Het idee van gelijkheid is onlosmakelijk verbonden met het idee van de schepping. De Amerikanen hebben het gelijkheidsidee ontleend aan het christendom. Dit stelt dat iedereen een door God geschapen ziel heeft en dat alle zielen gelijk zijn voor God. Maar als we niet geloven in de christelijke mythen over God, de schepping en zielen, wat houdt het dan in dat alle mensen ‘gelijk’ zijn? Evolutie is gebaseerd op verschillen, niet op gelijkheid. De sterkte overwint en overleeft. Iedereen heeft een genetische code die ietwat verschilt van die van anderen en iedereen wordt van geboorte af aan blootgesteld aan verschillende omgevingsfactoren. Dat leidt tot de ontwikkeling van verschillende kwaliteiten die verschillende overlevingskansen met zich meebrengen. ‘Gelijk geschapen’ moet dus vertaald worden in ‘verschillend geëvolueerd’. Evenmin bestaat in de biologie zoiets als rechten. Er zijn alleen organen, vermogens en eigenschappen. Vogels vliegen niet omdat ze recht hebben om te vliegen, maar omdat ze vleugels hebben. Het gaat dus om eigenschappen. Wat zijn dan de eigenschappen die in de mens zij geëvolueerd? ‘Leven’ allicht. Maar ‘vrijheid’? Er bestaat helemaal niet zoiets in de biologie. Net als gelijkheid, rechten en naamloze vennootschappen. Vrijheid is door mensen uitgevonden en bestaat alleen in hun verbeelding. Vanuit biologisch perspectief is het betekenisloos om te zeggen dat mensen in democratische samenlevingen vrij zijn en in dictatoriale samengingen onvrij. En wat te denken van ‘geluk’? De meeste biologische studies bevestigen alleen maar het bestaan van genot of welbehagen. Pleitbezorgers van gelijkheid en mensenrechten zullen waarschijnlijk verontwaardigd reageren op deze manier van redeneren en iets zeggen als ‘we weten heus wel dat mensen in biologisch opzicht anders zijn van elkaar’. Maar als we geloven dat we allemaal gelijk zijn, dan kunnen we tenminste een stabiele, welvarende samenleving opbouwen. Het gaat dus om imaginaire ordes. Ze zijn niet kwaadaardig of vals, maar de enige manier waarop grote aantallen mensen effectief kunnen samenwerken en samenleven.”

Onze dubbelzinnige realiteit – waarvan we inmiddels meer dan de helft zelf hebben verzonnen

Onze dubbelzinnige realiteit – waarvan we inmiddels meer dan de helft zelf hebben verzonnen

Yes. Ik ben eindelijk eens aan het boek ‘Sapiens’ begonnen – inmiddels een wereldwijde bestseller. En ik begrijp steeds meer waarom, want het is een interessant boek en vooral ook intrigerend. Ik denk zo nu en dan wel eens na over wat Freddy Mercury zong: “is this the world we created?” En ja, dit is de wereld die we met elkaar hebben gecreëerd. Het heeft het voor mij in elk geval bevestigd. En ik vraag me echt zo nu en dan af of we en ook ik hier wel zo blij mee moet zijn.

We zijn mensen met elkaar: wijze mensen wel te verstaan – ook wel homo sapiens genoemd. Wij vinden en noemen onszelf ‘wijs’, maar is dit ook wel zo? Ik las ergens in de honderd bladzijdes iets wat me heel erg aan de het denken zet. Als je vanuit de basis kijkt naar ‘wij mensen’ dan leven we in een dubbelzinnige realiteit. Aan de ene kant heb je de objectieve kijk op de wereld in de zin van bomen, rivieren, leeuwen, mensen. Materie die bestaat en waaruit lichamen en objecten zijn gevormd. Biologie, natuurkunde, scheikunde en alles in die buurt(en). Wij mensen zijn van vlees en bloed hebben hersenen waarmee we denken, maar hebben vooral eigenschappen die in de tijd zijn geëvolueerd. Zo zijn we gestart met het jagen op dieren en het verzamelen van etenswaar om te blijven leven, en hebben daarvoor eigenschappen en krachten ontwikkeld. Maar aan de andere kant hebben we een zogenaamde imaginaire realiteit gecreëerd in de zin van goden, naties, bedrijven, culturen, bewegingen, ideeën. Samenlevingen die vanuit een grondwet handelen, gelijkheid nastreven van alle mensen, vrijheid preken en geloven in dingen waarin we geloven. Waarom geloven we daar dan in? Omdat dit onze werkelijk is geworden, die er overal om ons heen is. Deze imaginaire realiteit is in de loop der jaren (tienduizenden jaren) steeds sterker geworden tot de tijd waarin we nu leven. Het land waarin we wonen, het stemmen op onze politieke leiders, het sturen van appjes naar elkaar, een foto oosten op instagram (ja, dat doe ik ook), het opnemen voor een geliefde, het werken om inkomen te vergaren, eten en drinken te kopen, te zorgen voor onze naasten en idealen na te streven. De objectieve realiteit van bomen en rivieren is inmiddels afhankelijk geworden van de genade van de imaginaire realiteit. Bossen bestaan omdat we dat als mensen willen. En steeds vaker ook niet, kijk maar naar de verschrikkelijke winning van palmolie. We hebben de macht over zeeën en bouwen afsluitdijken om water tegen te houden. We leggen parken aan, hebben etenswaar zoals tarwe en rijst gecultiveerd en stellen limieten op de hoeveelheid co2-uitstoot, waar landen en mensen zich wel of niet aan houden. En dat is wat we tegenwoordig normaal vinden. We weten immers niet  beter. Doen wat onze ouders en grootouders ons hebben meegegeven en proberen dit beetje bij beetje te verbeteren. Supersnel internet, de inzet van robots, opkomst van kunstmatige intelligentie om ons leven te verbeteren, huizen die co2-neutraal zijn te bouwen en MVO-werken bij bedrijven om überhaupt nog mee te kunnen spelen in deze economische wereld. Intrigerend.

Lees Meer Lees Meer

Ontzettende braindump…

Ontzettende braindump…

Bijna tien jaar geleden las ik veel thrillers met historische feiten erin. Ik weet nog dat pap aan de bestralingen zat en ik in de taxi een dik boek over Maria Magdalena aan het lezen was. Taaie kost, maar na honderd pagina’s erg interessant. Jezus had een vrouw en had met haar kinderen. Een kijkje terug in ons leven, waarbij ik het super interessant vond om na te denken over feiten en fictie. Want die waren namelijk niet aangeduid in het boek. Zoals het hoort. Complotten met en over pausen, het bestaan van geheime genootschappen, verdoezeling van feiten die – als ze zouden uitkomen – de geschiedenis zouden veranderen. De ‘machtigste mensen in de wereld’ hadden samen geheime verbonden. Regeerden de wereld, lieten doorglippen aan het ‘gewone volk’ wat door mocht, en hielden geheim wat geheim hoort te blijven. Er zal niet veel veranderd zijn op het moment dat ik dit tik.

Lees Meer Lees Meer

Piramides zijn gemaakt door buitenaardse wezens!

Piramides zijn gemaakt door buitenaardse wezens!

Piramidologie. Piramidologie. Piramidologie. Spreek het maar eens 10x snel achter elkaar uit. Niet dat dat iets oplevert overigens. Met het verdieping in de Fermiparadox kwam ik ook uit op theorieën over het ontstaan van de Egyptische piramides. In de Fermiparadox is namelijk één scenario dat buitenaards leven bestaat en ze ooit hier zijn geweest op aarde. En daar is de link naar de piramidologie dat één van de scenario’s die daarin bestaan, zegt dat de piramides zijn gemaakt door buitenaardsen. Die hebben ze in elkaar geklust en daarna zijn ze vrolijk weggevlogen met hun ruimteschepen.

Lees Meer Lees Meer

Fermiparadox – welke variant kies jij?

Fermiparadox – welke variant kies jij?

In paar maanden terug had ik MT-dag en bij het avondeten kwamen wat interessante gesprekken op tafel. Over buitenaards leven, hoe het kan dat we raketten afschieten en die ondanks snelheid, curve en draaiende planeten toch uitkomen waar ze moeten komen, hoe het toch kan dat wij foto’s van sterren duizenden kilometers ver binnen een korte tijd op onze iPhone zien en zo verder. Ik vertelde over de oerknal waarover ik in die tijd best wel geïnteresseerd was geraakt door het lezen van wat boeken. Over misschien wel koloniseren van andere planeten door de mens. Maar ook dat het wel eens mogelijk is dat de mens zichzelf al eens heeft vernietigd. Misschien door de creatie van superintelligentie KI, maar misschien ook gewoon door te doen zoals we zijn. Een collega tipte me op de zogenaamde fermiparadox. De wikipediasite staat nu al een tijdje geopend in mijn Safari, waar ik altijd een keur aan interessante artikelen open heb staan voor het moment dat ik zin heb om er eentje te lezen. En dat moment was net aangebroken…

De platte basis

Het universum is oud. Het wordt (berekend) geschat op zo’n 13,8 miljard jaar. Het heelal dijt elke seconde uit en lijkt oneindig. Het aantal sterren, sterrenstelsels, zwarte gaten en zo verder lijkt reusachtig. Bottom line veel aanwijzingen die met gezond boerenverstand je laten denken dat er toch nog andere levenssoorten moeten zijn dan alleen de mens en wat we op onze aarde aantreffen. De natuurkundige Enrico Fermi praatte er eens over met zijn collega’s jaren geleden. En toen riep hij – tenminste dat zegt men: “Waar zijn ze dan?” Een ogenschijnlijk simpele vraag, waar de eenvoud vanaf spat. Het vervolg was dat er een flink aantal mogelijke oplossingen zijn voorgesteld die in te delen zijn in vier categorieen:

  1. Buitenaards leven bestaat niet: wij zijn alleen in de kosmos
  2. Buitenaards leven bestaat wel, maar heeft tot nu toe nog nooit contact gelegd met de aarde en ons
  3. Buitenaards leven bestaat wel en heeft in het verleden of heden op een wijze contact gelegd met de aarde en ons
  4. Buitenaards leven bestaat wel, is zich ook bewust van ons, maar heeft geen interesse in ons of wil geen contact

Simpel toch?

Lees Meer Lees Meer

Een simpel t-shirt

Een simpel t-shirt

“The clothing industry is the second largest polluter in the world… second to oil”
-Eileen Fisher

Ja, deze quote klopt. In november 2018 – volgens mij – was er ergens op NPO een documentaire die ik met veel belangstelling heb gekeken. Het ging over de kledingindustrie, het feit dat we tegenwoordig kleding als een wegwerpartikel beschouwen en hoeveel we daarmee met elkaar de aarde vervuilen. En die vervuiling van de aarde is een groot probleem van onze huidige tijd. Hoe zorgen we ervoor dat we de aarde respecteren en niet blijven uitputten? Eerder schreef ik een korte blog over de zogeheten Earth overshoot day – de dag die elk jaar eerder ligt in het kalenderjaar en waar wij als mensen meer van onze aarde hebben gebruikt dan onze planeet kan vernieuwen in een heel jaar. Beangstigend en voor je het weet een probleem voor straks, en niet van nu. Nope.

Lees Meer Lees Meer